KKDİK Nedir? Türkiye'de Kimyasal Kayıt ve Yükümlülükler Rehberi
KKDİK Yönetmeliği'nin kimleri etkilediği, kayıt sürecinin temel adımları, MBDF ve tek temsilci kavramları ve AB REACH ile KKDİK arasındaki pratik farklar.
KKDİK nedir?
KKDİK, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğin kısaltmasıdır. 2017 yılında Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik, AB REACH Tüzüğü (EC) No 1907/2006 ile uyumlu olacak şekilde hazırlanmıştır ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülür.
Temel ilke REACH ile aynıdır: veri yoksa pazar yoktur. Türkiye'de belirli bir miktarın üzerinde imal edilen veya ithal edilen maddeler, özellikleri ve güvenli kullanımları hakkında bilgi içeren bir kayıt dosyası ile kaydedilmelidir. Kayıtlar Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden yürütülür.
KKDİK kimleri etkiler?
KKDİK yükümlülükleri tedarik zincirindeki role göre değişir. Ürününüzün tek başına bir madde mi, bir karışım mı, yoksa bir eşya mı olduğu ve Türkiye'ye nasıl girdiği, yükümlülüklerinizi belirler.
Üreticiler ve ithalatçılar
Türkiye'de yılda 1 ton veya üzerinde madde imal eden ya da ithal eden firmalar kayıt yükümlülüğü altındadır. Karışım ithal ediliyorsa, kayıt yükümlülüğü karışım içindeki maddeler için ve bunların ithal edilen miktarları üzerinden değerlendirilir.
Türkiye dışındaki üreticiler ve tek temsilci
Türkiye dışında yerleşik bir üretici doğrudan kayıt yapamaz. Bu durumda Türkiye'de yerleşik bir tek temsilci atayabilir. Tek temsilci atanırsa, Türkiye'deki ithalatçılar alt kullanıcı konumuna geçer ve kayıt yükümlülüğü tek temsilci tarafından yerine getirilir. Bu yapı, birden fazla ithalatçıyla çalışan ihracatçılar için verinin kontrolünü üreticide tutar.
Alt kullanıcılar
Kimyasalı kendi faaliyetlerinde kullanan firmalar kayıt yapmaz, ancak tedarikçiden aldıkları GBF'deki güvenli kullanım koşullarını uygulamak ve kendi kullanımlarının kapsandığını kontrol etmekle yükümlüdür.
Kayıt süreci: ön kayıt, MBDF ve ortak kayıt
KKDİK'te aynı maddeyi kaydedecek firmalar Madde Bilgi Değişim Forumu (MBDF) içinde bir araya gelir. MBDF, REACH'teki SIEF'in karşılığıdır. Amaç, aynı madde için test verilerinin ortak kullanılması, gereksiz testlerin ve özellikle hayvan deneylerinin önlenmesi ve maliyetlerin paylaşılmasıdır.
Ortak kayıtta bir lider kayıtçı ortak dosyayı hazırlar ve sunar; diğer kayıtçılar bu dosyaya katılarak kendi firma özel bilgilerini ekler. Verilere erişim için ödenen bedeller ve veri paylaşım anlaşmaları, KKDİK maliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturur.
Kayıt son tarihleri tonaj bandına ve maddenin tehlike özelliklerine göre kademelidir ve yönetmelikte yapılan değişikliklerle güncellenmiştir. Planlama yapmadan önce güncel tarihleri Bakanlığın resmi duyurularından teyit etmenizi öneririz.
AB REACH ve KKDİK: pratik karşılaştırma
İki sistem yapı olarak çok benzerdir, ancak birbirinden bağımsızdır. AB'de tamamlanmış bir REACH kaydı Türkiye'deki yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Yine de REACH dosyasındaki veriler, veri sahipliği ve erişim hakları uygun olduğu sürece KKDİK kaydında değerli bir kaynaktır.
| Konu | AB REACH | Türkiye KKDİK |
|---|---|---|
| Yetkili kurum | Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA) | Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı |
| Kayıt sistemi | REACH-IT | Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) |
| Veri paylaşım forumu | SIEF | MBDF |
| Bölge dışı üretici | AB'de yerleşik tek temsilci | Türkiye'de yerleşik tek temsilci |
| Sınıflandırma ve etiketleme | CLP Tüzüğü | SEA Yönetmeliği |
| Güvenlik bilgi formu | Üye devlet dilinde SDS | Türkçe GBF, belgeli GBF hazırlayıcısı tarafından |
KKDİK ile GBF ve etiket arasındaki bağlantı
KKDİK yalnızca bir kayıt sistemi değildir. Kayıt dosyasındaki tehlike verileri ve güvenli kullanım koşulları, tedarik zinciri boyunca GBF ile aktarılır. Maddenin kayıt numarası ve, gerektiğinde, maruziyet senaryoları GBF'ye yansır. Bu nedenle kayıt, SEA sınıflandırması, GBF ve etiket birlikte planlandığında hem hata riski hem de toplam maliyet azalır.
Nereden başlamalı?
İlk adım, Türkiye'ye giren her madde için yıllık miktarları ve tedarik zincirindeki rolünüzü listeleyen bir yükümlülük analizidir. Bu analiz; hangi maddeler için kayıt gerektiğini, MBDF katılımlarını, tek temsilci ihtiyacını ve GBF ile etiket güncellemelerini tek bir planda toplar.
Chemply, KKDİK yükümlülük analizi ve kayıt hazırlığı danışmanlığı sunar, Türkiye pazarı için belgeli GBF hazırlayıcısı imzalı Türkçe GBF'leri ve SEA uyumlu etiket metinlerini hazırlar. Kapsam ve teklif her proje için ayrı hazırlanır.
Sık sorulan sorular
AB'de REACH kaydım var, Türkiye'de tekrar kayıt yapmam gerekir mi?
Evet. KKDİK, REACH'ten bağımsız bir yönetmeliktir. Türkiye'de imal veya ithal edilen miktarlar için ayrı bir kayıt gerekir. REACH verileri, erişim hakları uygun olduğu ölçüde KKDİK dosyasında kullanılabilir.
KKDİK kaydı için tonaj eşiği nedir?
Türkiye'de yılda 1 ton veya üzerinde imal edilen ya da ithal edilen maddeler kayıt kapsamındadır. Bazı madde grupları için muafiyetler bulunur.
MBDF nedir?
Madde Bilgi Değişim Forumu, aynı maddeyi kaydedecek firmaların verileri paylaştığı ve ortak kaydı organize ettiği yapıdır. REACH'teki SIEF'in karşılığıdır.
Türkiye dışındaki bir üretici olarak ne yapmalıyım?
Türkiye dışındaki üreticiler doğrudan kayıt yapamaz. Türkiye'de yerleşik bir tek temsilci atayabilir veya kaydı Türkiye'deki ithalatçılarına bırakabilirler. Seçim, kaç ithalatçıyla çalıştığınıza ve verinin kontrolünü kimde tutmak istediğinize bağlıdır.
